3 mins leestijd
Enterprise Architectuur

Wat is het Zachman framework?

Het Zachman framework voor Enterprise Architecture werd gecreëerd door John Zachman in 1987. Het framework is sindsdien meerdere malen uitgebreid of bijgewerkt door verschillende auteurs. Het basis framework biedt echter een eenvoudig en rechtlijnig classificatieschema voor elke architectuur en wordt vaak gebruikt voor het beschrijven van ondernemingen, vanwege zijn eenvoud. Volgens John Zachman maakt zijn framework het mogelijk om organisaties te creëren of ondernemingen in de loop van de tijd te transformeren. De architectuur van een onderneming bestaat uit een set van zaken of modellen, en deze modellen, mits bewaard en onderhouden, dienen dan tevens als basis voor het managen van verandering. Mensen gebruiken daarom het Zachman framework als een hulpmiddel om te communiceren over (en het oplossen van) complexe vraagstukken die vaak voorkomen bij het engineeren van ondernemingen.

Zachman framework

Hoe gebruik je het Zachman framework?

Het is belangrijk om op te merken dat het Zachman framework geen methodologie is, maar eerder dient als een classificatieschema of metamodel dat u toelaat om u te concentreren op specifieke, individuele delen of aspecten van een bedrijfsarchitectuur zonder de context uit het oog te verliezen. Het is opgezet als een matrix en bevat 36 unieke cellen die kunnen worden gebruikt om elke architectuur te beschrijven of om verandering te managen volgens twee dimensies.

De eerste dimensie omvat de fundamentele vragen van communicatie over de architectuur die in de kolommen van het framework worden gesteld:

  1. Wat? Om welke informatie, bedrijfsgegevens en objecten gaat het?
  2. Hoe? Hoe werkt het? (processtromen)
  3. Waar? Waar bevinden de componenten zich? (netwerkmodellen/distributienetwerken)
  4. Wie? Wie zijn er bij betrokken? (workflow modellen of toewijzing van verantwoordelijkheden)
  5. Wanneer? Wanneer gebeuren de dingen? (timingcycli)
  6. Waarom? Wat is de motivatie? (zakelijke drijfveren, motivatie-intenties)

De tweede dimensie omvat de rijen van de matrix en beschouwt de verschillende perspectieven of gezichtspunten van de belanghebbenden die betrokken zijn bij het definiëren of transformeren van de architectuur. Elk van deze gezichtspunten komt dus overeen met verschillende belanghebbenden, zoals in de matrix te zien is. De gezichtspunten zijn:

  1. De scope (de context, vanuit het perspectief van de leidinggevende of planner)
  2. Het Bedrijfsperspectief (het concept, vanuit het perspectief van de bedrijfsmanager of CEO)
  3. Het Systeem gezichtspunt (bevat ook het fysieke aspect, vanuit het perspectief van de architect of ontwerper)
  4. Het Technologisch gezichtspunt (vanuit het perspectief van de bedrijfsingenieur)
  5. Het Gedetailleerde weergaven gezichtspunt (vanuit het perspectief van de bedrijfstechnici)
  6. Het gezichtspunt van de draaiende/functionele onderneming (vanuit het perspectief van de gebruiker)

Hoewel de kolommen in de matrix geen volgorde hebben, beschrijven de rijen unieke perspectieven van bijvoorbeeld bedrijfsgroepen en zijn in de praktijk vaak dienovereenkomstig geordend. Het invullen van elk van de cellen volgens deze vragen maakt het dus mogelijk aandacht te besteden aan gedetailleerde aspecten van een bedrijfsarchitectuur zonder de gemeenschappelijke context uit het oog te verliezen.

Alternatieve frameworks

Hoewel het Zachman framework bekend is en vaak wordt beschouwd als de standaard voor het classificeren van artefacten, bestaan er verschillende andere enterprise architectuur frameworks. Voorbeelden hiervan zijn TOGAF, en E2AF. Deze kunnen worden gecombineerd met het Zachman framework of los daarvan worden gebruikt

Agile eBook

When digital transformation hurts: Turning complexity into an agile organization